Home » Trẻ sơ sinh » Sức khỏe của trẻ » Mách mẹ cách chăm bé bị sốt co giật tại nhà

Mách mẹ cách chăm bé bị sốt co giật tại nhà

Mách mẹ cách chăm bé bị sốt co giật tại nhà

“Co giật khi sốt” hay “Sốt cao co giật” là một tình trạng co giật toàn thân lành tính xảy ra khi bé bị sốt cao trên 39 độ C. Tình trạng này thường xảy ra ở các bé nhỏ từ 6 tháng đến 6 tuổi.

mach-me-cach-cham-be-bi-sot-co-giat-tai-nha

Cơn co giật có thể xảy ra đột ngột, ngay trong cơn sốt
đầu tiên và khi sốt cao hơn 39˚C

1. Đặc điểm của sốt co giật

Những bé bị co giật khi sốt (CGKS) thường có người trong gia đình (bố mẹ hay anh em) đã bị CGKS.

Cơn co giật có thể xảy ra đột ngột, ngay trong cơn sốt đầu tiên và khi sốt cao hơn 39˚C. Khi hết sốt cũng hết co giật, nếu sốt lại có thể bị co giật lại.

Trong cơn co giật, bé gồng cứng, co rút người và rung giật toàn thân, mắt trợn ngược, sùi bọt mép và hơi thở nông, khò khè, nghiến chặt răng, tiêu tiểu không tự chủ.

Bé sẽ mất ý thức tạm thời (không biết việc gì đang xảy ra).

Cơn co giật thường ngắn hơn 10-15 phút và tự chấm dứt.

Sau cơn co giật bé sẽ phục hồi ý thức hoàn toàn, nhưng mệt mỏi, buồn ngủ và không nhớ gì về cơn co giật.

Một số bé sẽ có cơn CGKS tái phát.

2. Vì sao trẻ nhỏ bị sốt co giật?

Bé còn nhỏ (6 tháng đến 6 tuổi) thường bị sốt co giật bởi vì não của bé chưa phát triển đầy đủ và rất nhạy cảm với các rối loạn nhiệt độ. Sốt cao có thể kích thích não của bé và gây khởi phát một cơn co giật.

Không phải tất cả các bé đều bị co giật khi bị sốt cao, nguyên nhân có thể là do não của một số bé nhạy cảm với co giật hơn các bé khác, khuynh hướng này thường có tính chất di truyền gia đình. Khi bé được 5-6 tuổi thì não đã trưởng thành và bé sẽ không còn nguy cơ bị CGKS nữa.

3. Các nguyên nhân có thể gây ra sốt cao co giật

Nhiễm trùng đường hô hấp trên (chiếm đa số).

Viêm tai giữa (chiếm khoảng 20% CGKS).

Viêm phế quản phổi.

Nhiễm trùng đường tiêu hóa (kiết lỵ, thương hàn,… ).

Nhiễm trùng đường tiểu.

Nhiễm trùng huyết tiềm ẩn (chiếm khoảng 2-4%).

Sau chích ngừa: quai bị, sởi (trong vòng 7-10 ngày); bạch hầu, uốn ván, ho gà (trong vòng 48 giờ).

Viêm màng não (chiếm dưới 2%).

4. Bố mẹ cần làm gì khi bé bị sốt co giật

Bạn cần bình tĩnh và đừng nên hốt hoảng vì đa số các cơn co giật chỉ kéo dài dưới 5 phút và hiếm khi gây hại đến sức khỏe của bé. Cũng không nhất thiết phải mang bé đến bệnh viện ngay mà hãy dành thời gian để thực hiện các biện pháp khẩn cấp sau đây.

– Ghi nhớ thời gian bắt đầu cơn co giật để xác định chính xác khoảng thời gian cơn co giật. Ðây là điều quan trọng cho bác sĩ trong việc đánh giá độ nặng của CGKS.

– Tránh gây tổn thương cho bé khi co giật như cất tất cả các vật cứng, nhọn ở xung quanh bé và đặt bé nằm ở nơi thăng bằng, rộng rãi (dưới sàn nhà). Cần chắc chắn bé sẽ không bị ngã khỏi giường, nhưng cũng không được cố giữ chặt bé quá.

– Bảo vệ đường thở: Ðặt bé ở tư thế nằm ngửa và đầu nghiêng về một bên hoặc cho bé nằm nghiêng một bên để đường thở thông suốt (tránh nghẹt đàm dãi). Khi có thể, nên nhẹ nhàng dùng ngón tay trỏ lấy hết mọi thứ trong miệng trẻ như núm vú cao su, đàm nhớt, chất nôn ói.

– Tuyệt đối không cho bé ăn uống gì trong lúc bị co giật.

– Hạ sốt càng nhanh càng tốt vì sẽ làm rút ngắn cơn co giật: Cởi bỏ quần áo (bao gồm cả tã lót), lau mát toàn thân bằng nước bình thường (tốt nhất là nước ấm) để làm mát nhanh cho trẻ. Lau mát 2 giờ 1 lần, mỗi lần không quá 30 phút. Sau khi ngưng lau mát 10 phút mới đo lại nhiệt độ cho trẻ. Ðắp khăn ướt ở những vùng có mạch máu lớn nằm sát da như cổ, nách, bẹn. Chấm dứt lau mát khi nhiệt độ hậu môn thấp hơn hay bằng 38,5 độ C.

– Dùng thuốc hạ sốt dạng nhét hậu môn để tránh ảnh hưởng đường thở trong trường hợp CGKS có sốt cao hơn 38,5 độ C. Thuốc hạ sốt thường được chọn là Paracetamol với liều 10-15mg/kg cân nặng/lần, có thể dùng thuốc nhét hậu môn 3-4 lần/ngày (những gia đình có bé dưới 6 tuổi nên có thuốc thường xuyên trong tủ lạnh). Khi cơn co giật kéo dài từ 5 phút trở lên thì phải dùng 1 thuốc chống co giật (bơm thuốc Diazepam trực tiếp vào trực tràng).

5. Chăm sóc bé tại nhà ngay sau cơn co giật

– Hãy để bé ngủ yên (khoảng 1-2 giờ) vì bé sẽ rất mệt và buồn ngủ.

– Ðặt bé nằm nghiêng một bên và ngửa đầu ra phía sau.

– Lau chùi đàm nhớt, chất nôn ở miệng ở miệng bé.

– Ðo lại nhiệt độ.

– Cố gắng cho bé uống Paracetamol dạng siro để duy trì hạ sốt với liều 10-15mg/kg cân nặng/mỗi 6 giờ (khi bé đã tỉnh táo hoàn toàn).

– Cố gắng cho bé uống nhiều nước sau cơn co giật.

Trong thực tế các bố mẹ chỉ nên đưa bé vào bệnh viện hay đến bác sĩ khám sau khi cơn co giật (đầu tiên) chấm dứt để được theo dõi, đánh giá và nhập viện nếu cần. Ðiều này cho phép có nhiều thời gian hơn để tiếp tục đánh giá, và giả sử nếu có cơn co giật thứ 2 xảy ra thì trẻ sẽ đang ở trong bệnh viện.

Bố mẹ cần lưu ý

Nên dùng các biện pháp hạ sốt như trên hay uống (hoặc nhét hậu môn) thuốc hạ sốt sớm ngay từ lúc khởi phát các bệnh có gây sốt ở những bé có tiền sử bị CGKS, hoặc trong gia đình đã có những bé khác bị CGKS hay bố mẹ có tiền sử lúc nhỏ bị CGKS.

Ðiều quan trọng hơn cả là các bố mẹ không nên quá hoảng sợ, ngược lại phải tỉnh táo để có cách xử trí thích hợp. Nếu thực hiện tốt các hướng dẫn trị liệu trên sẽ giúp con bạn tránh khỏi những nguy hiểm lâu dài.