Home » Mẹ mang thai » Sức khỏe mẹ bầu » Nhận biết và phòng ngừa nguy cơ vỡ tử cung

Nhận biết và phòng ngừa nguy cơ vỡ tử cung

Vỡ tử cung là một trong những tai biến sản khoa xảy ra trong quá trình mang thai và chuyển dạ. Tuy nhiên tai biến này có thể phòng ngừa nếu các nguy cơ gây vỡ tử cung được phát hiện sớm và xử lý kịp thời, tránh được nguy cơ tử vong cho mẹ và bé.

vỡ tử cung

Vỡ tử cung là một trong những tai biến sản khoa xảy ra
trong quá trình mang thai và chuyển dạ

1. Nguyên nhân vỡ tử cung

Từ người mẹ:

  • Do người mẹ có khung chậu hẹp, méo mó làm đầu thai nhi không chui lọt để ra ngoài.
  • Do mẹ có khối u ở đoạn dưới cổ tử cung, ở cổ tử cung, ở đường sinh dục dưới … khối u này chặn đường ra của thai nhi.
  • Do mẹ đã sinh nở nhiều lần nên tử cung mỏng, nhão, các cơn co mạnh gây vỡ, rách lớp cơ đoạn dưới tử cung.
  • Do mẹ có vế mổ cũ ở tử cung (mổ lấy thai, mổ cắt bóc khối u ở tử cung) nên vết sẹo tử cung trở thành nơi yếu nhất, các cơn co tử cung mạnh có thể làm toác vết mổ, gây vỡ tử cung.

Từ phía thai nhi:

  • Thai nhi quá to, không chui lọt qua khung chậu mặc dù khung chậu bình thường.
  • Thai nhi dị dạng có đầu to quá mức do não chưa đầy nước nên không chui qua được khung chậu.
  • Thai nhi nằm trong tử cung theo tư thế không bình thường như: thai nằm ngang, thai không cúi đầu cũng không ngửa mặt, thai đưa mặt ra trước nhưng cằm lại quay về phía xương cùng của mẹ… Các tư thế bất thường này làm cho thai không chui qua khung chậu để ra ngoài trong khi các cơn co dồn dập cứ thúc thai nhi xuống gây vỡ tử cung.
  • Tử cung cũng có thể vỡ khi làm các thủ thuật, kéo thai, xoay thai, cặp và kéo foocxep trong điều kiện không thuận lợi, không đúng quy định.

2. Các dấu hiệu nhận biết nguy cơ vỡ tử cung

Vỡ tử cung thường xảy ra trong lúc chuyển dạ đẻ, cũng có trường hợp hi hữu xảy ra trong các tháng cuối trước khi chuyển dạ do tử cung có sẹo mổ cũ và vết sẹo đã bị nhiễm khuẩn nên khi có cơn co mạnh sẹo bị nứt dần gây vỡ.

Dấu hiệu dọa vỡ:

  • Các cơn co tử cung ngày càng mạnh và nhanh, mẹ đau đớn, vật vã.
  • Nhìn trên ổ bụng thấy đáy tử cung cao dần lên so với rốn.
  • Ở dưới rốn thấy tử cung có một chỗ thắt lại làm cho tử cung không còn hình trứng mà có hình một quả bầu, vòng thắt này ngày càng rõ rệt. Vòng thắt này chính là ranh giới giữa thân tử cung và đoạn dưới tử cung và tử cung sẽ vỡ dưới vòng thắt.

Dấu hiệu vỡ tử cung:

  • Cơn co tử cung ngày một dồn dập, người mẹ đau tăng lên dữ dội rồi tự nhiên giảm đau. Khi đó tử cung đã vỡ nên mất hẳn cơn co hoặc cơn co chỉ còn rất nhẹ, hình dáng tử cung thay đổi, có thể sờ ngay thấy thai nhi dưới da bụng người mẹ, tim thai mất hoặc đập rất yếu.
  • Vì tử cung bị vỡ nên máu sẽ chảy ồ ạt vào ổ bụng làm cho mẹ bị choáng, mặt nhợt nhạt, thở nông, vã mồ hôi, chân tay lạnh, mạch nhỏ và nhanh, huyết áp tụt thấp. Mẹ có thể chết ngay vì choáng và chảy máu.

3. Phòng ngừa vỡ tử cung

Để phòng ngừa tai biến này cần có sự theo dõi từ cả bác sĩ và bản thân mẹ nữa.

Đối với mẹ:

  • Phải thực hiện khám thai định kỳ và phải đăng ký sinh nở tại cơ sở y tế có nữ hộ sinh theo dõi đỡ đẻ hoặc tại các khoa sản bệnh viện.
  • Trường hợp mẹ có nguy cơ cao như khung chậu hẹp, méo, sẹo mổ tử cung, đẻ nhiều lần cần được chuyển đẻ ở bệnh viện có chuyên khoa sản để được can thiệp kịp thời bằng foocxep hoặc mổ đẻ tránh nguy cơ vỡ.
  • Các mẹ nên thực hiện sinh đẻ kế hoạch, không nên đẻ dày quá và không đẻ nhiều lần vì tử cung nhão cũng dễ vỡ. Nếu đã mổ sinh thì nên có thai lại cách nhau 5 năm để an toàn hơn.

Đối với y bác sĩ:

  • Theo dõi thật sát các mẹ bầu đang chuyển dạ để tiên lượng được các ca đẻ khó và gửi đi tuyến trên kịp thời.
  • Cẩn thận khi dùng thuốc tăng co oxytoxin vì dùng trước khi thai ra có thể gây vỡ tử cung.
  • Không được thực hiện kéo thai, xoay thai, cặp kéo foocxep nếu chưa được huấn luyện, nếu không có chỉ định và không đủ điều kiện kỹ thuật.